DE OPENBARING AAN JOHANNES

pagina twintig

De vorige pagina sloot ik af met de stelling: Johannes beschrijft zielen met behulp van menselijke, aardse beelden.
We maken nu een vergelijking tussen Openbaring 6:9-10 en een parallelle tekst Openbaring 20:4-5.

Openbaring 6:9-10

Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν ἣν εἶχον. καὶ ἔκραξαν φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες· ἕως πότε, ὁ δεσπότης ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός, οὐ κρίνεις καὶ ἐκδικεῖς τὸ αἷμα ἡμῶν ἐκ τῶν κατοικούντων ἐπὶ τῆς γῆς;

"En toen het het vijfde zegel opende, zag ik onder het altaar de zielen van hen die geslacht waren om het woord van God en om het getuigenis dat zij hadden. En zij riepen met luide stem: Tot hoelang, o heilige en waarachtige Heerser, oordeelt en wreekt U ons bloed niet aan hen die op de aarde wonen?"

Openbaring 20:4-5

Καὶ εἶδον θρόνους, καὶ ἐκάθισαν ἐπ’ αὐτοὺς καὶ κρίμα ἐδόθη αὐτοῖς, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὐδὲ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν· καὶ ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ χίλια ἔτη. οἱ λοιποὶ τῶν νεκρῶν οὐκ ἔζησαν ἄχρι τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη. αὕτη ἡ ἀνάστασις ἡ πρώτη.

"En ik zag tronen, en zij gingen daarop zitten en hun werd het oordeel gegeven; en ik zag de zielen van hen die onthoofd waren om het getuigenis van Jezus en om het woord van God, en die het beest en zijn beeld niet hadden aanbeden, en het merkteken niet op hun voorhoofd en op hun hand hadden ontvangen; en zij werden levend en heersten met Christus als koningen, duizend jaar lang. Maar de overigen van de doden werden niet levend totdat de duizend jaar geëindigd waren. Dit is de eerste opstanding."

Johannes ziet werkelijke mensen, aan wie te zien is dat ze geslacht zijn. 'ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου' (hupokatoo tou thusiastèriou) betekent: hun leven is voor God uitgestort, zoals bloed bij het altaar. Hun bloed schreeuwt om gerechtigheid.

Doden en levenden horen hier bijelkaar. God is een God van levenden en niet van doden; de God van Abraham, Izak en Jakob die wij als doden zien maar voor Gods aangezicht leven, Markus 12:26-27.

Markus 12:26-27

περὶ δὲ τῶν νεκρῶν ὅτι ἐγείρονται οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ βίβλῳ Μωϋσέως ἐπὶ τοῦ βάτου πῶς εἶπεν αὐτῷ ὁ θεὸς λέγων· ἐγὼ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων· πολὺ πλανᾶσθε.

"En wat de doden betreft, dat zij opgewekt worden: hebt u in het boek van Mozes bij de doornstruik niet gelezen hoe God tot hem sprak: 'Ik ben de God van Abraham en de God van Izak en de God van Jakob'? Hij is niet een God van doden, maar van levenden. U dwaalt dan ook geweldig."

Een discussiepunt tussen millenniaristen en anti-millenniaristen is de interpretatie van de Griekse werkwoordsvorm ἔζησαν (edzèsan).
Zij die de teksten over het duizendjarige rijk letterlijk nemen, wijzen op vers vijf: 'De overige doden werden niet levend totdat de duizend jaar geëindigd waren.'
Dit moet volgens hen een lichamelijke opstanding zijn. Dus, zeggen zij, moet ook in vers vier de opstanding lichamelijk zijn. Anders zou dezelfde werkwoordsvorm, ἔζησαν in twee opeenvolgende zinnen twee totaal verschillende betekenissen hebben. Daarom nemen zij aan, dat de martelaren (bedoeld in vers vier) lichamelijk op aarde verder leven. Daar regeren zij duizend jaar met Christus.

De anti-millenniaristen stellen, dat Johannes een hemels visioen krijgt. Hij lokaliseert de zielen in de hemel. De tronen waarover het begin van vers vier spreekt, staan daar dan ook.
De martelaren leven: het is de πρώτη ἀνάστασις (prootè anastasis), de eerste opstanding.
Met Christus regeren zij duizend jaar in de hemel. De wederkomst van Christus komt daarna.
Vooral in de laatste gedachtegang is het niet noodzakelijk dat de duizend jaar letterlijk temporeel moet worden genomen. Wetenschappelijk gevormde exegeten hebben ook aangetoond dat het boek Openbaring aan Johannes niet mag worden gelezen als een opeenvolging (van het ene hoofdstuk naar het andere hoofdstuk) van gebeurtenissen in de tijd.